Баланың тамағы ауырса: не істеу керек және қашан дәрігерге бару керек
Тамақтың ауыруы — балалардың ең жиі шағымдарының бірі, әсіресе күз-қыс маусымында. Көп жағдайда оны вирустар тудырады және ол бірнеше күнде өздігінен өтеді. Бірақ дәрігер қажет болатын жағдайлар да болады. Балаға үйде жасына қарай қалай көмектесуге болатынын, қандай белгілерді назардан тыс қалдыруға болмайтынын және Танфлекс спрейін қашан қолдануға болатынын қарастырайық.
Баланың тамағы неге ауырады
Көбінесе себебі — вирустық инфекция (ЖРВИ): ауырсыну мұрыннан су ағумен, жөтелмен, дауыстың қарлығуымен қатар жүреді.
- Вирустық фарингит — жұтқыншақ қабынады, ауырсыну әдетте 3–7 күнде басылады.
- Бактериялық (стрептококкты) баспа — сирек кездеседі, негізінен 5–15 жастағы балаларда; 3 жасқа дейінгі балаларда сирек болады. Жоғары температура, бадамшалардағы қақ, үлкейген және ауыратын лимфа түйіндері тән, ал мұрыннан су ағу мен жөтел әдетте болмайды.
- Шырышты қабықтың тітіркенуі — құрғақ ауа, айқайлау, пассивті темекі шегу.
- Стоматит және қызылиектің қабынуы — бала «тамағым ауырады» деп шағымдануы мүмкін, бірақ шын мәнінде ауыз қуысы ауырады.
Вирустық инфекцияны стрептококкты инфекциядан тамақтың сыртқы түріне қарап ажырату тіпті дәрігерге де қиын — ол үшін экспресс-тест немесе жағынды алынады. Сондықтан антибиотиктерді тексерусіз «сақтық үшін» бермейді.
Бала кішкентай болса, тамағының ауыратынын қалай түсінуге болады
| Жасы | Неге назар аудару керек |
|---|---|
| 1 жасқа дейін | Кеудеден немесе бөтелкеден бас тартады, жұтқанда жылайды, мазасызданады, сілекейі ағады |
| 1–3 жас | Тамақтан бас тартады, қыңырланады, мойнын немесе құлағын көрсетеді |
| 3–6 жас | «Жұтқанда ауырады» деп шағымданады, дауысы қырылдайды, аузынан жағымсыз иіс шығады |
| 6 жастан үлкен | Ауырсынуды, қышуды, құрғауды сипаттап, қашан нашарлағанын айтып бере алады |
Үйде не істеу керек
- Жылы сусынды көбірек беріңіз: су, қою емес шай, морс, компот — ыстық емес. Сұйықтық шырышты қабықтың құрғауын азайтады және температура кезінде көмектеседі.
- Жұмсақ, ащы емес тағам бөлме температурасында: ботқа, пюре, сорпа.
- Салқын ылғалды ауа бөлмеде және үнемі желдету.
- Температура түсіретін дәрі — тек баланың жасы мен салмағына сәйкес, парацетамол немесе ибупрофен. Балаларға аспирин беруге болмайды: ол қауіпті асқыну — Рей синдромын тудыруы мүмкін.
- Шаю — 5–6 жастан бастап, бала шаюды үйреніп, ерітіндіні жұтпайтын кезде.
- Кәмпиттер мен сорылатын таблеткалар кішкентай балаларға берілмейді — олармен қақалып қалуы мүмкін.
- Тамаққа арналған жергілікті құрал — нұсқаулықта рұқсат етілген жасты ескере отырып.
Балаларға Танфлекс спрейін қолдануға бола ма
Танфлекс — бензидамин (0,15%) негізіндегі тамақ пен ауыз қуысына арналған спрей. Ол ауырсынуды басады, қабыну мен ісінуді жояды. Нұсқаулыққа сәйкес препарат 3 жастан бастап балаларға рұқсат етілген және рецептісіз босатылады.
| Жасы | Дозалау |
|---|---|
| 3–6 жас | Әр 1,5–3 сағат сайын 1–4 себу (4 дозадан артық емес) |
| 6–12 жас | Әр 1,5–3 сағат сайын 4 себу |
| 12+ | Әр 1,5–3 сағат сайын 4–8 себу |
Танфлекс қысқа курспен қолданылады — әдетте 4–5 күн. Толығырақ — «Қалай қолдануға болады?» бөлімінде, қайдан сатып алуға болатыны — «Танфлекс қайдан сатып алуға болады?» бөлімінде.
Танфлекс 3 жасқа дейінгі балаларға қарсы көрсетілген. Қолданар алдында медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулықты оқып шығыңыз.
Төмендегі тізімдегі белгілер болса, спрей дәрігердің тексеруін алмастырмайды.
Қашан шұғыл түрде дәрігерге бару керек
- Бала 3 айға толмаған және оның температурасы көтерілген.
- Тыныс алу қиын, тынысы шулы, бала сілекейін жұта алмайды, сілекейі ағады.
- Аузын аша алмайды немесе басын бұра алмайды, бір жағында қатты ауырсыну.
- Сусыздану белгілері: сирек зәр шығарады, еріні құрғақ, әлсіз.
- Температура 3 күннен артық сақталады.
- Денеде бөртпе пайда болды.
- Тамақтың ауыруы 5–7 күннен артық өтпейді немесе күшейеді.
- Бадамшалардағы қақ, үлкейген ауыратын лимфа түйіндері және мұрыннан су ақпай, жөтелсіз жоғары температура — тексеру және стрептококкқа тест қажет.
Тыныс алу қиындаса, 103 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Балаларға Танфлексті қай жастан қолдануға болады?
Танфлекс спрейі 3 жастан бастап балаларға рұқсат етілген. 3–6 жастағы балаларға — әр 1,5–3 сағат сайын 1–4 себу, бірақ 4 дозадан артық емес; 6–12 жас — 4 себуден; 12 жастан бастап — 4–8 себуден.
Тамақтың ауыруы және температура — міндетті түрде баспа ма?
Жоқ. Температурамен бірге тамақтың ауыруын көбінесе вирустық инфекция тудырады. Стрептококкты баспаны дәрігер экспресс-тест немесе тамақтан алынған жағынды арқылы растайды.
Баланың тамағы ауырғанда антибиотиктер керек пе?
Тек дәрігер бактериялық инфекцияны растаған жағдайда ғана. Вирустық инфекция кезінде антибиотиктер көмектеспейді. Ауырсынуды жеңілдету үшін жергілікті құралдарды, мысалы, 3 жастан асқан балаларға Танфлекс спрейін қолдануға болады.
Тамақ ауырғанда қашан шұғыл түрде дәрігерге бару керек?
Егер балаға тыныс алу немесе сілекейді жұту қиын болса, ол аузын аша алмаса, температура 3 күннен артық сақталса, бөртпе немесе сусыздану белгілері пайда болса. Тыныс алу қиындаса, жедел жәрдем шақырыңыз — 103.
Бала қай жастан тамақты шая алады?
Әдетте 5–6 жастан бастап, бала ерітіндіні жұтпай шайып, түкіре алатын кезде. Кіші балаларға жылы сусын және жасына қарай рұқсат етілген жергілікті құралдар қолайлы.
Дереккөздер
- «Жедел тонзиллит және фарингит (Жедел тонзиллофарингит)» клиникалық ұсынымдары, Ресей Денсаулық сақтау министрлігі, 2024.
- Танфлекс препаратын медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулық.
Мақала ақпараттық сипатта және дәрігердің кеңесін алмастырмайды. Өзін-өзі емдеу сіздің денсаулығыңызға зиян тигізуі мүмкін.