Балалардағы стоматит: белгілері, көмек және қашан дәрігерге бару керек
Балалардағы стоматит — ауыз қуысының шырышты қабығының қабынуы. Бала тамақтан бас тартады, ауыз ішінің ауыратынына шағымданады, сілекейі көп ағады. Себебі көбіне вирус немесе зең, ал емдеу баланың жасына және стоматит түріне байланысты. Бұл мақалада белгілерін, үйде көмектесу жолдарын және дәрігерге бару керек жағдайларды қарастырамыз.
Балада стоматит қалай көрінеді
- ауыз ішінде қызыл, ауыратын жаралар немесе ақ қақ;
- сілекейдің көп ағуы;
- тамақ пен сусыннан бас тарту, қыңырлық, жылау;
- аузынан жағымсыз иіс шығуы;
- қызылиектің қызаруы және ісінуі;
- герпестік түрінде — температура және мойындағы лимфа түйіндерінің үлкеюі.
Балада стоматит неден пайда болады
Түрі баланың жасына байланысты. Төмендегі кесте жиі кездесетін жағдайларды көрсетеді.
| Жасы | Жиі кездесетін түрі | Қалай көрінеді |
|---|---|---|
| Емшектегі сәби | Кандидозды (молочница) | Тілде және ұртта ірімшік тәрізді ақ қақ, оны сүрткенде астынан қызарған жер қалады |
| 1–5 жас | Герпестік | Жарылып жара түзетін ұсақ көпіршіктер, температура, қызылиектің қабынуы |
| Мектеп жасы | Афтозды | Ақ-сары қағы және қызыл жиегі бар дөңгелек жара |
| Кез келген жас | Жарақаттық | Ұртты тістеп алу, ыстық тағам, өткір ойыншық немесе брекет орнындағы жара |
| Негізінен кіші жастағы балалар | Қол-аяқ-ауыз ауруы (вирус) | Ауыздағы жаралармен бірге алақан мен табанда бөртпе; баланы дәрігерге көрсету керек |
Маңызды: герпестік стоматит жұқпалы. Вирус сілекей, ыдыс-аяқ, емізік және ойыншықтар арқылы беріледі. Науқас баланың ыдысы мен тіс щеткасын бөлек ұстаңыз, ойыншықтар мен емізіктерді жиі жуыңыз.
Үйде қалай көмектесуге болады
- Баланың сусын ішуін қадағалаңыз. Ауырсынғандықтан ол ішкісі келмеуі мүмкін: салқын немесе бөлме температурасындағы сусынды аз-аздан беріңіз.
- Жұмсақ тағам беріңіз: езбе, ботқа, йогурт. Ащы, қышқыл, тұзды және ыстық тағамнан, қатты қытырлақ тағамнан бас тартыңыз.
- Жұмсақ тіс щеткасын қолданыңыз, ауыз қуысын ұқыпты күтіңіз.
- Температура мен ауырсынуға арналған препаратты баланың жасына сай, нұсқаулық бойынша немесе дәрігердің кеңесімен таңдаңыз. 16 жасқа дейінгі балаларға аспирин берілмейді.
- Стоматит түріне сай емді педиатр немесе стоматолог тағайындайды: герпестік түрінде вирусқа қарсы, кандидозды түрінде зеңге қарсы препараттар.
Не істеуге болмайды
- көпіршіктер мен жараларды өздігінен жармаңыз, тырнамаңыз;
- жараларды спиртпен, йодпен немесе басқа күйдіретін ерітінділермен өңдемеңіз;
- антибиотикті өз бетімен бермеңіз: вирустық және зеңді стоматитте ол көмектеспейді;
- баланы мәжбүрлеп тамақтандырмаңыз, сусынды ғана жеткілікті беріңіз.
Балаларға арналған Танфлекс
Танфлекс спрейінің нұсқаулығында стоматит қолдану көрсетілімдерінің қатарында аталған. Спрей 3 жастан асқан балаларға рұқсат етілген, ал 3 жасқа дейінгі балаларға қарсы көрсетілген. Емшектегі сәби мен 3 жасқа дейінгі баланың емін педиатр таңдайды. Дозалау мен курс ұзақтығы нұсқаулықта жазылған: Танфлекс нұсқаулығы (PDF).
Стоматиттің барлық түрлері туралы толығырақ — «Стоматит деген не: себептері, түрлері және емдеу» мақаласында. Бала тамағының ауыратынына шағымданса, «Баланың тамағы ауырса: не істеу керек» мақаласын оқыңыз.
Қашан дәрігерге бару керек
- жара 2 аптадан артық жазылмайды;
- бала сусын ішпейді не сусыздану белгілері бар: аузы құрғайды, зәр сирек шығады, жылағанда жас шықпайды;
- температура жоғары немесе 3 күннен артық сақталады;
- жаралар көп, үлкен немесе жиі қайталанады;
- көзде, жыныс мүшелерінде жаралар немесе теріде бөртпе пайда болды;
- емшектегі сәбиде ақ қақ бар, ал сәби емуден бас тартады;
- бала иммунитеті төмен немесе ауыр ауру аясында ем қабылдап жүр.
Назар аударыңыз: баланың сусын ішпеуі — сусыздану қаупі. Мұндай жағдайда дәрігерге күттірмей барыңыз.
Есте сақтаңыз
- Ем стоматит түріне және баланың жасына байланысты.
- Баланың жеткілікті сусын ішуі — ең бастысы.
- Жараларды өздігінен жармаңыз және күйдіретін ерітінділермен өңдемеңіз.
- Танфлекс спрейі 3 жастан бастап рұқсат етілген; нұсқаулықты оқыңыз.
- Жара 2 аптадан артық жазылмаса не бала сусын ішпесе, дәрігерге барыңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Балада стоматит қанша күнде жазылады?
Афтозды жаралар әдетте 1–2 аптада жазылады. Герпестік стоматит те шамамен 1–2 аптада өтеді. Егер жара 2 аптадан артық жазылмаса, баланы дәрігерге көрсету керек.
Балада стоматит жұқпалы ма?
Түріне байланысты. Герпестік стоматит жұқпалы: вирус сілекей, ыдыс-аяқ, емізік және ойыншықтар арқылы беріледі. Афтозды және жарақаттық стоматит жұқпалы емес.
Сәбидегі ақ қақ — молочница ма?
Тілдегі және ұрттағы ірімшік тәрізді ақ қақ молочницаның белгісі болуы мүмкін. Сүт қалдығынан айырмашылығы: қақты сүрткенде астынан қызарған жер қалады. Диагнозды дәрігер қояды.
Балаға стоматит кезінде қандай тамақ берген дұрыс?
Жұмсақ, салқын немесе бөлме температурасындағы тағам: езбе, ботқа, йогурт. Ащы, қышқыл, тұзды және ыстық тағам мен шырын шырышты қабықты тітіркендіреді.
Стоматит кезінде балаға Танфлекс беруге бола ма?
Танфлекс спрейі 3 жастан асқан балаларға рұқсат етілген, ал 3 жасқа дейінгі балаларға қарсы көрсетілген. Стоматит оның қолдану көрсетілімдеріне кіреді. Қолданар алдында нұсқаулықты оқып шығыңыз.
Дереккөздер
- Танфлекс препаратын медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулық.
- Mouth ulcers, NHS
- Oral thrush, NHS
- Hand, foot and mouth disease, NHS
- Cold sores, NHS
Мақала ақпараттық сипатта және дәрігердің кеңесін алмастырмайды. Өзін-өзі емдеу сіздің денсаулығыңызға зиян тигізуі мүмкін.